To miejsce zna historia polskiej kultury. W Tenczynku na sprzedaż wystawiono Willę Eliza – zabytkowy zespół związany z rodziną Pareńskich, Stanisławem Wyspiańskim i krakowską bohemą artystyczną.
Willa Eliza znajduje się w Rzeczkach, we wschodniej części Tenczynka, przy ul. Pareńskiego. Obiekt pochodzi z końca XIX wieku i jest jednym z najbardziej charakterystycznych historycznych miejsc tej części gminy Krzeszowice.
Co ważne, nie chodzi wyłącznie o sam budynek. Zabytkowy zespół obejmuje dom, boczne skrzydło, bramę wjazdową, ogród i park. Całość została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego pod numerem A-601, decyzją z 30 marca 1989 roku.
Dlaczego Willa Eliza jest tak wyjątkowa?
Historia tego miejsca związana jest ze Stanisławem Pareńskim, lekarzem i profesorem medycyny Uniwersytetu Jagiellońskiego. To właśnie od imienia jego żony Elizy pochodzi nazwa willi.
Pareńscy należeli do krakowskiej inteligencji, a ich dom był miejscem spotkań przedstawicieli świata artystycznego i literackiego Młodej Polski.
W Tenczynku pojawiali się między innymi Stanisław Wyspiański, Włodzimierz Tetmajer, Leon Wyczółkowski, Jacek Malczewski, Teodor Axentowicz, Witold Wojtkiewicz, Adam Asnyk, Lucjan Rydel oraz Władysław Reymont.
Szczególnie ważna jest postać Stanisława Wyspiańskiego.
Artysta portretował córki Pareńskich – Zofię i Marię. Obie znalazły później swoje miejsce w jego najsłynniejszym dramacie „Wesele”, jako Zosia i Maryna.
Willa związana z „Weselem”
Rodzina Pareńskich była bardzo blisko związana z krakowskim środowiskiem artystycznym. Według opisu obecnej oferty sprzedaży właśnie u Pareńskich odbywało się pierwsze czytanie „Wesela” przed jego drukiem.
Z rodziną związany był również Tadeusz Boy-Żeleński, który poślubił Zofię Pareńską. To właśnie córki Pareńskich należały do grona kobiet określanych jako muzy krakowskiej Młodej Polski.
Willa w Tenczynku nie była więc przypadkową letnią rezydencją. W okresie, gdy rodzina Pareńskich spędzała tu wiosnę i lato, dom funkcjonował jako miejsce spotkań krakowskiego środowiska artystycznego. Goście spacerowali po okolicznych lasach, a okolica była wówczas znacznie bardziej związana z rozległymi terenami leśnymi i majątkami ziemskimi.
Jak wygląda nieruchomość dzisiaj?
Obecna oferta sprzedaży obejmuje około 300 m² powierzchni budynku. Cena wynosi 890 tys. zł, czyli około 2967 zł za metr kwadratowy.
W ogłoszeniu nieruchomość została określona jako obiekt przeznaczony do remontu. Wskazano między innymi konieczność wymiany instalacji oraz okien.
Budynek główny jest murowany, piętrowy i otynkowany. Na piętro prowadzi zewnętrzna drewniana klatka schodowa z drewnianym podestem. W obiekcie znajduje się również strych, który obecnie jest niedostępny.
Ciekawym elementem jest także boczne skrzydło. Zostało ono dobudowane przy domu Pareńskich w związku z przyjmowaniem licznych gości. Skrzydło jest piętrowe – parter jest murowany i otynkowany, natomiast piętro wykonano w technice pruskiego muru.
Reklama
KEBAB Z DOWOZEM NA TERENIE GMINY KRZESZOWICE
IMPERIAL KEBAB Trzebinia, ul. Kościuszki 84
Prawie hektar historycznego terenu
W ogłoszeniu sprzedaży podano, że nieruchomość wraz z zespołem parkowym ma około 1 hektara. Teren jest ogrodzony murem i siatką, a dojazd do posesji prowadzi drogą asfaltową. Nieruchomość znajduje się w otulinie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego.
To właśnie otoczenie jest jednym z najciekawszych elementów całej nieruchomości. Zabytkowy charakter ma bowiem nie tylko sama willa, ale cały zespół obejmujący również ogród i park.
Nie jest to zwykły dom
Współczesne ogłoszenie określa nieruchomość jako budynek użytkowy z przeznaczeniem usługowym. Według oferty dostępne są m.in. prąd, wodociąg i kanalizacja, a ogrzewanie jest elektryczne. Budynek ma również klimatyzację.
Jednocześnie przyszły właściciel musi liczyć się z koniecznością przeprowadzenia remontu. W przypadku zabytkowego zespołu będzie to szczególnie istotne, ponieważ zakres możliwych prac może być ograniczony przepisami dotyczącymi ochrony zabytków.
Zabytek czeka na nowego właściciela
Willa Eliza to dziś miejsce, które zdecydowanie różni się od czasów swojej świetności. Źródła opisujące obiekt wskazują, że budynek jest mocno zaniedbany i wymaga przywrócenia dawnego wyglądu.
Jednocześnie trudno znaleźć w okolicach Krzeszowic drugą nieruchomość o podobnym związku z historią polskiej kultury.
890 tys. zł – za taką kwotę można dziś stać się właścicielem miejsca, w którym bywali Wyspiański, Tetmajer, Malczewski, Wyczółkowski i inni przedstawiciele krakowskiej bohemy.
Przed przyszłym właścicielem stoi jednak ogromne wyzwanie: uratowanie zabytkowej Willi Eliza i przywrócenie jej charakteru sprzed ponad stu lat.
ZOBACZ TEŻ:
