Wojewódzki Konserwator Zabytków przeprowadził oględziny zabytkowej alei grabowej w parku przy Dworze w Mogilanach. Kontrola potwierdziła uszkodzenia sześciu zabytkowych grabów oraz fragmentu bukszpanowego żywopłotu. Teraz gmina ma zabezpieczyć drzewa, a służby konserwatorskie mają otrzymać pełną dokumentację sobotniej akcji strażaków.
Konserwator sprawdził zniszczenia
Sprawa rozpoczęła się w sobotę, 22 sierpnia, podczas interwencji związanej z usunięciem niebezpiecznego, rozłamującego się jesionu wyniosłego. W działaniach uczestniczyli strażacy z OSP Mogilany oraz JRG Skawina. Po akcji władze gminy poinformowały o uszkodzeniach drzew tworzących zabytkową aleję grabową.
W poniedziałek, 24 sierpnia, na miejscu pojawił się Wojewódzki Konserwator Zabytków. Przeprowadzono kontrolę i sporządzono oficjalny protokół. Z jego ustaleń wynika, że podczas działań interwencyjnych doszło do uszkodzeń koron sześciu zabytkowych grabów pospolitych. Ich pnie mają obwody od 23 do 124 cm. Uszkodzony został również fragment żywopłotu z bukszpanu o długości 6,6 m i szerokości 1 m.
Dlaczego jesion runął w stronę alei?
Jednym z najważniejszych pytań, które pozostają do wyjaśnienia, jest sposób usunięcia niebezpiecznego drzewa. Gmina zwróci się do Państwowej Straży Pożarnej o przekazanie pełnej dokumentacji akcji z 22 sierpnia. Ma ona pomóc ustalić m.in. dlaczego zastosowano konkretną metodę usunięcia jesionu i z jakiego powodu drzewo zostało powalone w kierunku zabytkowej alei grabowej.
Wcześniej wójt Mogilan wskazywał, że część uszkodzeń może być nieodwracalna. Gmina dysponuje również dokumentacją fotograficzną oraz nagraniem z akcji.
Gmina ma zabezpieczyć zabytkowe drzewa
Konserwator nie zdecydował o wycięciu całych uszkodzonych grabów. Zgodnie z zaleceniami mają zostać usunięte wyłącznie oznaczone, nadłamane i wiszące gałęzie, które mogą stwarzać zagrożenie. Stan zdrowotny pozostałych części drzew będzie następnie monitorowany, aby sprawdzić, jak uszkodzenia koron wpłyną na ich dalszą żywotność.
Uszkodzony fragment bukszpanowego żywopłotu zostanie natomiast usunięty, a powstały ubytek ma zostać odtworzony.
Reklama
OSP: akcją kierowała Państwowa Straż Pożarna
Sprawa wywołała również publiczny spór pomiędzy władzami gminy a OSP Mogilany. Strażacy podkreślają, że akcją kierowali funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej, natomiast druhowie z Mogilan uczestniczyli w działaniach jako wsparcie po zadysponowaniu przez stanowisko kierowania PSP.
OSP stanowczo zaprzeczyła również zarzutowi dotyczącymi zniszczenia boiska do siatkówki. Jednostka podkreśla, że działania miały na celu usunięcie zagrożenia i zapobieżenie możliwej tragedii. Strażacy zapowiedzieli możliwość podjęcia kroków prawnych, jeżeli władze gminy będą – ich zdaniem – rozpowszechniały nieprawdziwe informacje na temat akcji.
Zabytkowy park w Mogilanach
Park przy Dworze w Mogilanach jest częścią historycznego zespołu dworskiego. Zespół dworski w Mogilanach, obejmujący dwór i park, jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-319, decyzją z 22 listopada 1971 roku.
Dlatego sposób prowadzenia prac i działań interwencyjnych na tym terenie ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia bezpieczeństwa, ale również ochrony dziedzictwa kulturowego.
Teraz potrzebna jest pełna dokumentacja
Na tym etapie wiadomo już, że uszkodzeniu uległo sześć zabytkowych grabów oraz fragment bukszpanowego żywopłotu. Nie zostało natomiast jeszcze publicznie rozstrzygnięte, czy wszystkie powstałe szkody były koniecznym następstwem działań ratowniczych i czy można było przeprowadzić akcję w sposób ograniczający ryzyko dla zabytkowej alei.
Odpowiedź mają przynieść dokumentacja Państwowej Straży Pożarnej, materiały zgromadzone przez gminę oraz dalsze ustalenia służb konserwatorskich.
Źródła: Gmina Mogilany – komunikat Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie – rejestr zabytków
Zobacz też
fot. wikimedia