6 listopada 2026 | Bezpieczeństwo | Małopolska

Radio, kompas, wodoodporna latarka, apteczka, filtr do wody, a nawet składana saperka – takie wyposażenie trafi do ponad 540 publicznych szkół ponadpodstawowych w województwie małopolskim. Akcja ma nie tylko doposażyć placówki, ale przede wszystkim przygotować dyrektorów, nauczycieli i uczniów do reagowania w sytuacjach kryzysowych. Dystrybucję plecaków rozpoczął wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar.

Pierwszy zestaw przekazano 5 listopada podczas spotkania w magazynie Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele administracji wojewódzkiej, Państwowej Straży Pożarnej i oświaty.

Co będzie w plecaku ewakuacyjnym?

Plecaki mają charakter edukacyjno-szkoleniowy. Ich wyposażenie pozwoli zaprezentować młodzieży, jakie przedmioty mogą przydać się podczas ewakuacji i czasowego przebywania poza miejscem zamieszkania.

W każdym zestawie znajdą się między innymi:

  • radio kieszonkowe z akumulatorem,
  • kompas mapowy,
  • wodoodporna latarka czołowa,
  • podstawowa apteczka pierwszej pomocy,
  • butelka z wymiennym filtrem węglowym,
  • tabletki do dezynfekcji wody,
  • gwizdek sygnalizacyjny,
  • multitool 10 w 1,
  • składana saperka wielofunkcyjna,
  • taśma naprawcza i nylonowa linka,
  • wodoodporny notes z wiecznym ołówkiem,
  • zapałki sztormowe,
  • koc ratunkowy,
  • kamizelka odblaskowa,
  • etui na dokumenty.

Plecaki mają regulowane szelki, wyprofilowane plecy i kanały wentylacyjne. Zewnętrzny system mocowania umożliwia również przyczepienie dodatkowego wyposażenia.

Do każdego zestawu dołączona zostanie instrukcja użytkowania oraz karta wyposażenia apteczki.

Co trzeba będzie uzupełnić we własnym zakresie?

Sam plecak i jego podstawowe wyposażenie to nie wszystko. Do każdego zestawu dołączono listę rzeczy, które należy dobrać indywidualnie. Chodzi przede wszystkim o:

  • dokumenty i środki finansowe,
  • zapas wody pitnej i żywności,
  • ubrania dostosowane do pory roku,
  • leki przyjmowane na stałe,
  • niezbędny sprzęt elektroniczny.

To ważne, ponieważ zawartość plecaka powinna odpowiadać potrzebom konkretnej osoby. Inne wyposażenie może być potrzebne osobie przewlekle przyjmującej leki, a inne komuś, kto musi ewakuować się z małym dzieckiem.

Plecak ma zapewnić przygotowanie na trzy doby

Zastępca małopolskiego komendanta wojewódzkiego PSP st. bryg. Jacek Ryncarz zwrócił uwagę, że plecak ewakuacyjny powinien umożliwić przetrwanie poza domem przez około 72 godziny.

W przypadku otrzymania informacji o zagrożeniu na przygotowanie do ewakuacji może pozostać niewiele czasu. Dlatego najważniejsze rzeczy powinny być wcześniej skompletowane i łatwo dostępne.

Strażak podkreślił, że posiadanie takiego wyposażenia nie jest przejawem panikarstwa, lecz odpowiedzialności i przewidywania możliwych zagrożeń.

Strażacy będą szkolić szkoły

Przekazywanie plecaków ma zakończyć się do końca 2026 roku. Otrzymają je dyrekcje wszystkich publicznych szkół ponadpodstawowych w Małopolsce.

Akcji będzie towarzyszył cykl spotkań prowadzonych przez strażaków. Ich zadaniem będzie przygotowanie kadry kierowniczej placówek do właściwego reagowania w sytuacjach kryzysowych.

Planowane są również zajęcia praktyczne dla młodzieży. Uczniowie będą mogli poznać zasady przygotowania do ewakuacji i sprawdzić, jak zachowywać się w przypadku wystąpienia zagrożenia.

Blisko 415 mln zł na bezpieczeństwo Małopolski

Zakup plecaków sfinansowano z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. W 2026 roku na realizację zadań związanych z ochroną ludności i obroną cywilną w województwie małopolskim przeznaczono blisko 415 mln zł.

Pieniądze są wykorzystywane między innymi na rozwój infrastruktury ochronnej, przygotowanie miejsc schronienia, wyposażenie służb i samorządów oraz szkolenia i edukację mieszkańców.

Plecaki dla szkół są jednym z elementów szerszego programu, którego celem jest zwiększenie przygotowania mieszkańców regionu na sytuacje nadzwyczajne.

Warto pamiętać: plecak ewakuacyjny nie zastępuje znajomości procedur bezpieczeństwa. W sytuacji zagrożenia najważniejsze jest stosowanie się do komunikatów służb, właściwe przeprowadzenie ewakuacji i unikanie niepotrzebnego ryzyka.

Przygotowanie na sytuacje kryzysowe. O takich zagrożeniach informowano już wcześniej

Warto przypomnieć, że o konieczności przygotowania się na sytuacje kryzysowe, w tym plecaka ewakuacyjnego informowano w Polsce już wcześniej. Pod koniec 2025 roku rozpoczęto dystrybucję rządowego Poradnika bezpieczeństwa, który trafił do około 16,3 mln gospodarstw domowych. Publikacja zawiera praktyczne wskazówki dotyczące m.in. przygotowania plecaka ewakuacyjnego, zgromadzenia zapasów żywności i wody, zabezpieczenia dokumentów oraz zachowania podczas różnych zagrożeń.

Podobne zagadnienia były poruszane również wcześniej w międzynarodowych publikacjach. Przykładem jest czasopismo Przebudźcie się! z 2017 roku pt. „Katastrofy — co zrobić, żeby przeżyć?”. Znalazły się w nim wskazówki dotyczące przygotowania na klęski żywiołowe, reagowania w sytuacjach zagrożenia i zabezpieczenia najpotrzebniejszych rzeczy.

W obu przypadkach zwracano uwagę na tę samą zasadę: na sytuacje kryzysowe najlepiej przygotować się wcześniej, a nie dopiero wtedy, gdy zagrożenie staje się bezpośrednie.